Passend onderwijs, passende zorg

Basisschool de Eendragt                                                                  

Zandweg 15                                                                                     

1531 AJ Wormer                                                                              

075-6423611                                                                                   

                                                                                                                                                                                                           

 

                                                                                                          13-6-2010

 

“Passend onderwijs, passende zorg”, een uniek project op basisschool de Eendragt in Wormer.

 

Inleiding

Is het echt mogelijk? Goede samenwerking tussen ouders, school en “zorg”? Laagdrempelige hulp, binnen de school? Makkelijk bereikbaar, preventief, voor ouders, leerlingen en docenten?

 Ja, De Eendragt probeert het en het werkt! Uit onderzoek blijkt dat alle betrokkenenzeer tevreden zijn over het project “Passend onderwijs, passende zorg”.

In dit artikel een korte uitleg over het project en de eerste resultaten.

 Idee

Het bestuur SPOOR (Stichting Primair Openbaar Onderwijs in de Regio Waterland en Oostzaan) van obs De Eendragt, heeft gelden beschikbaar gesteld voor een pilot Passend Onderwijs. Opdracht daarbij is om te onderzoeken waar een school behoefte aan heeft om passend onderwijs in de dagelijkse praktijk te realiseren.

Bij de leerkrachten van obs De Eendragt is er vooral vraag om ondersteuning in de gedragsproblematiek van de kinderen.

Zowel leerkrachten als ouders hebben vragen over opvoeding. Hoe om te gaan met het kind, hoe grenzen te stellen, duidelijk te zijn, maar ook liefdevol en ondersteunend? Hoe op school vorm te geven aan een goed pedagogisch klimaat en de ontwikkeling van het kind te stimuleren? En hoe kan je goed onderwijs geven in een klas met zoveel verschillende leerlingen, juist ook met leerlingen die extra zorg nodig hebben?

Wat doe je als ouder als je ziet dat het op school niet lekker loopt? En wat doe je als leerkracht als je je zorgen maakt over de aanpak van de ouders thuis?

Natuurlijk kunnen ouders en leerkrachten veel situaties zelf oplossen. Maar soms…….

Soms is advies, ondersteuning, en bevestiging nodig. Voor zowel ouders als leerkrachten.

Maar soms zijn er ook al echte problemen. Dan zou er toch directe hulp moeten zijn; snel, dichtbij en beschikbaar. Dat moet toch mogelijk zijn?

 Obs De Eendragt heeft contact gezocht met Erik van Bruggen, Kinder- en Jeugdpsycholoog. Hieruit is het project “Passend onderwijs, passende zorg”ontstaan.

 Inhoud:

“Passend onderwijs, passende zorg”bestaat uit verschillende onderdelen:

  1. Een thematische ouderavond
    Aan het begin van het schooljaar is een ouderavond gehouden over “grenzen stellen, zin en onzin”. Een aansprekend thema want de opkomst was bijzonder groot. Op deze avond is ook verteld wat het project verder inhoudt en konden ouders en leerkrachten vragen stellen en suggesties doen.
  2. Een psychologisch spreekuur.
    Eens in de twee weken is de Kinder- en Jeugdpsycholoog op school en kunnen ouders hun vragen en problemen komen bespreken.
    Het gaat om een vertrouwelijk spreekuur waar ouders direct, of op verwijzing van de leerkracht terecht kunnen. Groot voordeel van deze opzet is vooral de gemakkelijke bereikbaarheid namelijk op de school van het kind, de laagdrempeligheid en het praktische karakter van de tips en adviezen die ouders krijgen.
  3. Cursus “Opvoeden, ja natuurlijk”
    Een cursus van vier avonden op school, waar ouders voorlichting krijgen over belangrijke opvoedkundige zaken en hun ervaringen met elkaar kunnen bespreken. Belangrijke thema’s: ontwikkeling van het kind, competentievergroting, opvoedingstechnieken, grenzen stellen, gesprekken voeren, omgaan met conflicten, communicatie met school.
  4. Directe lijn naar laagdrempelige kortdurende hulp
    Als blijkt dat verdere hulp en ondersteuning nodig is kunnen de ouders direct terecht bij Erik van Bruggen, Kinder- en Jeugdpsycholoog. In verband met de vergoeding vanuit AWBZ vindt de verwijzing plaats via de huisarts en hulp vindt plaats op school.
    Soms wordt vanuit het spreekuur verwezen. Maar ook wordt door leerkrachten aan ouders geadviseerd om hulp te zoeken.
  5. Ondersteuning van leerkrachten
    Bij dreigende en vastgelopen situaties in de klas kan de leerkracht worden ondersteund. Vaak gebeurt dit al binnen een paar dagen. Observeren in de klas wat er precies gebeurt, samen analyseren wat er aan de hand is, reflecteren en het maken van een praktisch en uitvoerbaar plan. Natuurlijk worden ouders hierover geïnformeerd en indien nodig, betrokken bij de uitvoer van het plan.
  6. Teamscholing op maat
    In overleg met directie wordt team geschoold in algemene en specifieke opvoedvaardigheden. Voorbeelden: aanpakken van zorgleerlingen en lastig gedrag, hoe leerlingen te corrigeren, analyseren van interactiepatronen, gesprekken voeren met leerlingen en ouders.

Resultaten

Recent hebben we een klein onderzoekje gedaan naar wat dedeelnemers vinden van het project. (47 ouders en leerkrachten, respons 80 %)

De belangrijkste bevindingen:

  1. Er is grote tevredenheid bij ouders en leerkrachten. Vooral de laagdrempeligheid en makkelijke bereikbaarheid worden genoemd (bekend gezicht, op school, snelle hulp, korte lijnen).
    Een leerkracht: “De individuele benadering van een deskundige die snel te bereiken is, is ideaal. Het maakt de drempel veel lager om hulp te vragen en daardoor stap je er ook eerder op af. Dit voorkomt escalatie van de problemen”.
    Een ouder: “Het is heel prettig dat het kind onder schooltijd een gesprekjekan hebben met de psycholoog (praatmeester genoemd) en niet speciaal ergens anders naar toe hoeft”.
    Een andere ouder:”Omdat nu met kinderen kleine problemen kunnen worden uitgesproken en opgelost, zal dit voor zowel de kinderen als hun ouders op de lange termijn zeer positief uitpakken omdat er meer vertrouwen is van ouders in hun eigen opvoeding en bij kinderen omdat ze zich serieus genomen voelen.”
  2. De opvoedcursus is maximaal bezet geweest en wordt door ouders als zeer waardevol en leerzaam gewaardeerd.
    Een ouder:”Ik heb veel bevestiging gekregen dat ik het eigenlijk wel goed doe. Toch heb ik ook wel weer nieuwe dingen geleerd. Het is heerlijk om te horen dat andere ouders soortgelijke vragen en onzekerheden hebben”.
  3. Er wordt veel gebruikt gemaakt van het inloopspreekuur.
    Het spreekuur wordt eens in de twee weken gehouden en wordt gemiddeld door 2-4 ouders bezocht. Bij iets minder dan de helft blijkt een eenmalig advies voldoende en kunnen ouders weer verder. Dus bij iets meer dan de helft blijkt doorverwijzing nodig. Een kleine greep uit de problemen: hoe kinderen te vertellen dat ouders gaan scheiden, omgaan met agressie en driftbuien, omgaan met onzekerheid en faalangst. Er worden veel sociale problemen door ouders genoemd:zorgen om het niet hebben van vriendjes en vriendinnetjes, ruzies met leeftijdsgenootjes, te dominant of te onderdanig gedrag. Daarnaast worden er veel slaap- en eetproblemen genoemd.
  4. De kortdurende hulp die volgt op doorverwijzing is uiterst effectief; vaak zijn met een aantal gesprekken (met ouders, kind en leerkracht) de problemen goeddeels opgelost.
    In de praktijk blijkt dat soms een paar gesprekken al voldoende zijn. Ouders helpen reflecteren op wat er aan de hand is, hen goed laten kijken naar hun eigen rol en aandeel in de problemen, tips en adviezen geven en vaak ook wat oefeningen en opdrachten. Veel problemen blijken te maken te hebben met een gebrek aan duidelijkheid, regels en vooral het handhaven van regels en grenzen. Als ouders zich hierin gesterkt voelen lukt het hen meestal direct om hier beter mee om te gaan. Vaak zijn ze zelf verbaasd over de resultaten. Bijvoorbeeld bij een meisje met al jarenlange durendeslaapproblemen (uit bed komen, niet alleen durven/willen slapen, ’s nachts bij de ouders gaan liggen, etc.) Bijeen goede aanpak blijken de problemen binnen een week opgelost!!!
  5. Leerkrachten zijn geholpen met kortdurende en direct beschikbare hulp.
    Zoals eerder gezegd, ook leerkrachten hebben behoefte aan hulp en ondersteuning. Natuurlijk zijn zij allen professionele beroepskrachten. Maar dat neemt natuurlijk niet weg dat ook zij af en toe twijfelen over hun aanpak, hun eigen blinde vlekken hebben en zichzelfafvragen wat zij met sommige kinderen moeten doen.
    Soms maakt een leerkracht zich zorgen over het gedrag van het kind en meent deze dat de oorzaak vooral in de thuissituatie is gelegen. Wat dan soms gebeurt is dat de leerkracht zijn/haar zorg bespreekt met de ouders en deze adviseert om hulp te zoeken. Dit is soms net het zetje in de rug dat ouders nodig hebben om hulp te zoeken.

 

Kortom: het kan! Snelle hulp, zowel preventief als curatief, dichtbij, en met korte lijnen tussen hulpverlener/ouders/leerkrachten en leerlingen. Zonder uitgebreide formulieren, zonder wekenlange wachttijden, zonder met verschillende hulpverleners te maken te hebben, zonder “etiketjes” te plakken op een kind of de ouders, of de leerkrachten. Maar wel verantwoord, overwogen en vooral: werkzaam.

Het project “Passend onderwijs, passende zorg” zal ook komend schooljaar worden voortgezet!

 

Voor meer informatie:

Lizzy Heistek, directeur obs de Eendragt

Erik van Bruggen, GZ psycholoog